woensdag 13 maart 2019

In de naam van de Vader, met Luc Van Looy: Het kruis is de weg naar de verrijzenis

De farizeeën zeiden vaak dat ze niet wisten waar Jezus vandaan was. De wondere daden van Jezus overtuigden hen niet. Jezus vroeg trouwens dikwijls aan wie hij genas om erover te zwijgen. De leiders van het volk konden Jezus niet aanvaarden, hoeveel tekenen van goddelijke afkomst Hij ook stelde.

Al deze verhalen gaan over het vertrouwen dat we al dan niet in God stellen. Vroeger zei men het wel eens met de woorden van Abraham toen Isaak vroeg waar het offerlam was. ‘God zal daar voor zorgen’ zei Abraham, Deus providebit, zeiden wij. En effectief, zo ging het. Bij Jezus lijkt het anders. Hij bad met de vraag of deze kelk niet kon voorbijgaan, maar voegde eraan toe: ‘Niet mijn wil maar de Uwe moet geschieden!’ Vertrouwvol gaf Hij zich over aan de Vader. De verschijning op de berg bereidt dit laatste moment van Jezus voor (Mc 9, 2-13). Deze tekst staat midden in het evangelie van Marcus. Hij is het knooppunt, het scharniermoment. Nu gaat Jezus regelrecht naar zijn lijden en sterven, naar Goede Vrijdag en Pasen. Maar de gedaanteverandering en de schitterende witte kleren maken duidelijk dat het kruis niet het einde is, het heeft zelfs een bedoeling: het is de weg naar de verrijzenis. In psalm 80 zegt de psalmist: ‘Breng ons herstel, o God, laat uw aanschijn oplichten en wij zijn gered’ (v 4). Dit is het teken dat alles zal besluiten met het ‘opstaan uit de doden’. Dit is een moeilijk thema en zonder geloof in Christus zullen we er ook niet toe komen te geloven in het leven na de dood. Wanneer we vandaag mensen horen beweren dat er na de dood ‘toch niets meer is’, dan zeggen ze dit vanuit het gebrek aan een ervaringsgegeven. Voor ons is het historisch getuigenis van de leerlingen van Jezus doorslaggevend. Jezus ís verrezen!

Uit het boek: In de naam van de Vader, 365 fragmenten uit homilieën en toespraken van MGR. LUC VAN LOOY (uitgegeven door Halewijn in 2018)

Wafelenbak WOS 2019


WOS

Werkgroep
Ontwikkelings-
Samenwerking.




De wafelijzers zijn weer opgeborgen
en de wafels verkocht …



Dan past een woord van dank

            aan alle vlijtige bakkers en lieve bakkerinnen,
            aan alle gulle schenkers van materiaal of eieren,
            aan alle moedige verkopers en even moedige verkoopsters
            aan allen die deze actie in het hart dragen en aanbevelen
            en vooral aan alle vriendelijke mensen
                        die de WOS-wafels kopen en waarderen
                        of die een gift stortten.



We hebben dit jaar 90 kg bloem verwerkt en …
            we maakten een winst van 2595 euro.



Hartelijk dank in naam van de werkers in de derde wereld
            rond de projecten die door WOS ondersteund worden en…



Tot volgend jaar wellicht



De W.O.S.

zondag 10 maart 2019

Agenda bijgewerkt

Bekijk onze bijgewerkte agenda op de agenda-pagina.

Bloemschikles KVLV


Beste KVLV-dames,



Op donderdag 4 april 2019 zijn jullie om 19.30u welkom in de

Parochiale gebouwen van Korbeek-Dijle voor onze

BLOEMSCHIKLES    met als thema

“ Voorjaar met aanmaakhout “



Onze lesgeefster Nicole Hersmus laat je kiezen uit volgende voorbeelden:

Afbeelding 1: kegel




Benodigdheden:

-isomo kegel
-standaard (op steen of dergelijke…)
-aanmaakhout
-warmlijm!!
-oase  en klein rond schaaltje
-bloemen, enkele roosjes, moby dick, mini anthurium, vulmateriaal, rank afhangend
-naar wens veertjes, schaaltjes (bv kwarteleitjes)
- snoeischaar, mesje
Afbeelding 2 schaal




Benodigdheden:

-ring (mag van ijzer zijn maar mag ook van karton of dergelijke…)
-aanmaakhout
-warmlijm!!
-oase  en klein rond schaaltje
 -platte schaal
-bloemen, welke biedermeier gestoken kan worden (dus in een bolvorm). Dus lage bloemen zoals trosroosje of trosanjers etc..
-naar wens veertjes, schaaltjes (bv kwarteleitjes)
- snoeischaar, mesje




Afbeelding 3: staande constructie met   
                               kippengaas


Benodigdheden:

-kippengaas voor inwendige constructie
-aanmaakhout
-warmlijm
-elastiekjes
-paar glazen buisjes
-beetje mos
-bloemen, hoofdbloemen zoals roosjes of gerbera
-naar wens thema Pasen; veertjes, schaaltjes (bv kwarteleitjes)
-naar wens thema zee; schelpen, sprokkelmateriaal,….
- snoeischaar, mesje
Afbeelding 4: krans

 


Benodigdheden:

-oase krans
- aanmaakhout
-warmlijm!!
-bloemen, niet veel nodig!
-naar wens veertjes, schaaltjes (bv kwarteleitjes)
-band om de krans-taart af te werken
- snoeischaar, mesje
Afbeelding 5: zon             = Idem afbeelding 2  
                                                  maar dan rechtop


Benodigdheden:

-ring (mag van ijzer zijn maar mag ook van karton of dergelijke…)
-aanmaakhout
-warmlijm!!
-bloemen, craspedia
-raffia
- snoeischaar, mesje

Voor het maken van deze lentebloemstukjes is niet zo veel materiaal nodig. Maar als je het wenst, kan Inge voor jou al de benodigdheden meebrengen. Contacteer haar hiervoor dan vóór 25 maart (016/202017 of ingeletellier@hotmail.com) en vermeld welke stukje je kiest. Betaling gebeurt de les zelf. 

We hopen jullie te zien op 4 april !                 

                                                                             Het bestuursteam van de                                                                             

                                                                                 Korbeekse “Vrouwen met vaart”

woensdag 6 maart 2019

Gelezen in TERTIO van 20 februari 2019

1 . De pelgrimstocht naar Santiago de Compostela bleek in 2018 een succesvolle reisroute. Liefst 327.378 pelgrims ondernamen de tocht naar het Spaanse bedevaartsoord. Onder hen 2.135 Belgen, goed voor de 19de plaats in de top van herkomstlanden. 2018 klopte met dat succescijfer 9 procent hoger af dan het voorgaande jaar. Slechts een op de tien Compostelareizigers beweert geen religieuze motieven te hebben.

2 . In het Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen worden de bestaande vijftien decanaten vervangen door vier regio’s met elk een regioploeg. Bedoeling is de dienstverlening vanuit het vicariaat te decentraliseren en dichter bij de pastorale zones te brengen. De regioploegen, samengesteld uit de deken, een begeleider gemeenschapsopbouw, een vormingswerker, een jongerenpastor, een econoom en een secretaris, zijn voortaan het aanspreekpunt voor de plaatselijke verantwoordelijken en vrijwilligers. (Sylvie Walraevens)

In de naam van de Vader, met Luc Van Looy: Versterk uw hart

De vermaningen die Jezus geeft over bidden, aalmoezen geven en vasten zijn nog steeds actueel. Het komt er niet op aan om de aandacht op onszelf te trekken, integendeel. Voor een christen eisen twee ‘personen’ de aandacht op: aan de ene kant God zelf of Christus, aan de andere kant de naaste, in het bijzonder de zwakke, arme, noodlijdende. Het is op alle manieren gezongen, verkondigd en bevestigd dat er meer vreugde is in het geven dan in het ontvangen. Daaromtrent zegt paus Franciscus dat de grote plaag van onze tijd de ‘globalisering van de onverschilligheid’ is die voortkomt uit het egoïsme en individualisme. God echter is niet onverschillig tegenover de mens, elke mens. Hij heeft zijn eigen Zoon gezonden voor de bevrijding van alle mensen. Daarom is het de roeping van de christenen die zorg op zich te nemen en koste wat het kost niet op zichzelf terug te plooien. We kennen het aandringen van paus Franciscus om naar buiten te treden, om zich als persoon of als kerk niet op te sluiten, maar te getuigen van de liefde van God, bij voorkeur voor de kleinen.

Paus Franciscus maant ons aan ons hart te versterken (Evengelii gaudium, nrs. 5-8) door drie bewegingen:

1.Samen bidden. Hij nodigt uit om een bijzondere dag van gebed te organiseren op de eerste vrijdag van de veertigdagentijd. Bijzondere intenties op die dag zijn de eenheid van de christenen en de zorg voor de vrede.

2.Gebaren van liefdadigheid stellen als tekenen die aantonen dat we bekommerd zijn om de medemensen.

3.Bekering: ons hart keren naar God, bewust van onze kleinheid. Het sacrament van de vergeving vieren maar ook een houding aannemen die tot vergeving uitnodigt en die in alle nederigheid de andere hoger schat dan onszelf.

Dat alles spreekt van vertrouwen in God en van het geven van vertrouwen aan iedereen.

Uit het boek: In de naam van de Vader, 365 fragmenten uit homilieën en toespraken van MGR. LUC VAN LOOY (uitgegeven door Halewijn in 2018)

woensdag 27 februari 2019

Europees Erfgoedfestival in Leuven

Het Arenberg Festival is sinds zondag 20 januari 2019 definitief afgelopen. Meer dan drie maanden lang stroomde er blauw bloed door Leuven. Het veelzijdige programma bracht met zo’n 30 projecten meer dan 70.000 mensen op de been.
Gelezen in TERTIO van 14 november 2018

Macht en schoonheid van het geslacht Arenberg
Uit een artikel van Virginie Platteau

Het Leuvense Arenberg Festival duikt (dook) dit najaar (november 2018) in de kunstschatten en het roemrijke verleden van het vooraanstaande adellijke geslacht Arenberg. Twee tentoonstellingen en heel wat evenementen in en rond Leuven tonen (toonden) de grandeur van die familie aan een breed publiek.
De adel spreekt tot de verbeelding. Er hangt een sfeertje omheen van verfijning en rijkdom. Maar – anders dan bij de tegenwoordige jetset – ook een zweem van culturele verfijning en een rijke historie. De familie Arenberg behoorde vijf eeuwen lang tot de hoge adel van de Lage Landen. De combinatie van hun macht, rijkdom en belangstelling voor kunst en cultuur bracht een reeks indrukwekkende kunstcollecties tot stand.
Lot van Europa
De Arenbergs behoorden tot de krijgs- of zwaardadel, de vechtende stand. Hun wapenschild, drie mispelbloesems op een rode achtergrond, liegt er niet om. Het rood verwijst naar het bloed van het slagveld. Wanneer ze het wapengekletter als veldheer overleefden waren de Arenberg-telgen ook in hun element als diplomaat aan de onderhandelingstafel. Op die manier breidden ze hun politieke en maatschappelijke macht nog uit.
Het is duidelijk dat de Arenbergs tot de elites behoorden die het lot van Europa mee bepaalden.
Douairière
Veldheren sneuvelen echter vaak in het harnas en laten een weduwe of douairière achter die soms nog vele jaren – en met kennis van zaken – het riante huishouden en de familiezaken bestierde. De machtige dames waren intellectueel ontwikkeld en werden absoluut gerespecteerd. De Arenbergs vervulden belangrijke politieke functies aan het hof en binnen de regering, en de familie was sterk geworteld in lokale netwerken. Door hun vele buitenlandse contacten raakten ze ingetrouwd in aristocratische geslachten over heel Europa. Hun kosmopolitische levensstijl weerspiegelt zich in de diversiteit van hun befaamde kunstcollectie.
Grondbezit was hun belangrijkste vorm van inkomsten. Het zorgt niet voor snel geld, wel voor vastigheid, zeker als het bosbouw betreft. De Arenbergs blonken uit als gentlemen foresters , wat bijna van nature leidt tot een langetermijnvisie en een cultuur van duurzaamheid. Wie nu een boom plant, doet dat voor zijn nageslacht dat van het bos zal genieten. De boom als symbool vinden we vandaar vaak terug; niets is belangrijker voor een adellijk geslacht dan de blauwe bloedlijn die is vastgesteld in de stamboom. De Arenbergcollectie bevat vandaar heel wat stamboeken, oorkondes en een portrettengalerij. Ook landschappen en historiestukken moesten hun macht, rijkdom en aanzien bevestigen en de band met de hoogste kringen van de Europese aristocratie benadrukken.
High society
De Arenbergs waren prominent aanwezig in de Europese high society van hun tijd. De “blinde hertog” Lodewijk Engelbert (1750-1820) was voorbestemd voor een militaire carrière. Maar tijdens een jachtpartij in Edingen in 1775 kreeg hij een lading hagel in zijn gezicht uit het jachtgeweer van de Engelse gezant. Een vooraanstaande Duitse schrijfster bracht er later verslag van uit bij Johann Wolfgang von Goethe. Ondanks zijn visuele beperking bleef hij actief. Hij verzamelde boeken – die hij wellicht liet voorlezen -, speelde kaart op geheel eigen wijze en maakte een grand tour door Europa in het spoor van Engelse aristocraten. Hij was een fervent kunstverzamelaar en mecenas van de wetenschappen, zo financierde hij de eerste gasballon die Jan-Pieter Minckelers (1748-1824) in Leuven heeft opgelaten.
*
* *
Minckelers was de ontdekker van het steenkoolgas of lichtgas dat gebruikt werd in de lantaarns voor de verlichting van de stadsstraten.
Op het graspleintje voor de Oude Kantine in Heverlee werd in 1948 een standbeeld ingehuldigd van Jan-Pieter Minckelers en hertog Lodewijk Engelbert van Arenberg. Bij die gelegenheid werd ter plaatse een ballon gevuld met steenkoolgas opgelaten. Als jonge tiener mocht ik getuige zijn van dat spektakel. (C.L.)


Op de sokkel aan de voorzijde staat volgende tekst gebeiteld:
Aan
Jan Pieter Minckelers
1748-1824
Professor aan de Universiteit te Leuven
en uitvinder van het steenkolengas

En aan de hertog
Louis Engelbert d’Arenberg
bijgenaamd de blinde hertog, zijn maecenas
1750-1820

Op de achterzijde van de sokkel staat volgende tekst:
Dit standbeeld werd opgericht in 1948
ter gelegenheid van de 75e verjaring
van de stichting der Unie der Ingenieurs
uit de Speciale Scholen van de
Katholieke Universiteit te Leuven

Ce monument a été érigé en 1948
à l’occasion du 75e anniversaire de la
fondation de l’Union des Ingénieurs
sortis des Ecoles Spéciales de
l’Université Catholique de Louvain
*
* *
Inpoldering
De Arenbergs waren markante figuren, die het gezicht van Europa mee hebben bepaald nog voor er van een Europese gedachte of identiteit sprake was. De Franse tak van de familie lag aan de basis van de Compagnie de Suez, de maatschappij die het Suezkanaal mee heeft aangelegd en die later uitgroeide tot een van de belangrijkste spelers op de energiemarkt. De Arenbergs waren ook betrokken bij de inpoldering, ten noorden van Antwerpen. “Tussen 1600 en 1900 wonnen ze 3000 hectaren op schorren en slikken”, zegt Mark Derez (archivaris van de KU Leuven). Interessant detail: de Hedwigepolder die binnenkort opnieuw onder water wordt gezet, is genoemd naar Hedwige de Ligne (1877-1938), echtgenote van een Arenberg.
Noblesse oblige
Uitpakken met rijkdom, een luisterrijk verleden, kastelen en kostuums, het laat ons dromen. Maar de huidige hertog Leopold Engelbert van Arenberg (1956) die meewerkte aan het festival, ambieert nog meer. “Een bezoek aan het festival en een kennismaking met mijn familie moeten het onafhankelijk Denken met grote D stimuleren”, vindt hij. Zijne Doorluchtige Hoogheid – zoals zijn geijkte aanspreking luidt – legt de nadruk op het belang van het familiale geheugen. De hertog ontdoet ook het romantische beeld wat van de glamour: “Men moest bereid zijn te geven om te krijgen, te verduren om te duren, en voor wie het twijfelachtige privilege genoot tot de krijgsadel te behoren, te dienen om te sterven. Eerst de plicht en dan het recht, dat is de ware betekenis van het adagium noblesse oblige”.
Van Croÿ tot Arenberg

Door een strategisch huwelijk eind 16de eeuw met de familie Croÿ erfden de Arenbergs het landgoed in Heverlee met het kasteel en de omringende bossen. Door de jaren heen werd het gebouw aangepast aan de smaak van de bewoners en de stijlen van de tijd. De Arenbergs bezaten in de 19de eeuw verschillende landgoederen in Europa. Heverlee en Edingen waren de geliefde verblijfplaatsen in de Lage Landen.
*
* *
Hierbij een foto van het huidige kasteel, ontsierd door de “scheve” IMEC-toren op de achtergrond. (C.L.)

*
* *
“Vrijwoud”
Opmerkelijk is dat door duurzaam woudbeheer de omliggende bossen – Heverleebos en Meerdaalwoud, destijds een “vrijwoud” waren waar alleen de Arenbergs mochten jagen* – ongeschonden bleven en nu nog de groene long voor de stad Leuven en omgeving vormen. Begin 20ste eeuw kwamen het Arenbergkasteel en –park in het bezit van de universiteit, die er haar wetenschapscampus onderbracht. De Arenbergs waren Duitse rijksvorsten, in dienst getreden van het huis Habsburg. “Ze leefden van de grond, van land-, bos- en mijnbouw”, zegt Mark Derez, archivaris van de KU Leuven.
*
* *
* Hierbij een anekdote over Korbekenaar Guilielmus Cappuyns gevonden in het boek van Erik Martens “Uit het verleden van de gemeente Oud-Heverlee”: Ook Cappuyns, meier en koster van Korbeek-Dijle, ontsnapte niet aan de waakzaamheid van de dienaars van de hertog. Op 6 maart 1785 werden hij en Hendrik Belsack uit Egenhoven betrapt en in beschuldiging gesteld om “… in den besloten tydt der jacht feytelyck en sonder eenige permissie in den voormiddagh te jaegen in Heverlee Broeck langst de Deyle jeder met een fusieck, bij hun hebbende een jachthondt …” Cappuyns en Belsack kregen elk een boete van 20 gouden realen. (C.L.)
*
* *
Het adellijke leven vergt veel personeel, waarover we in documenten leren dat aan het begin van de 20ste eeuw meer dan 50 mensen (wasvrouwen, tuiniers, koks…) in dienst waren op het kasteel.
(tot zover Virginie Platteau)

Vóór de Eerste Wereldoorlog heeft mijn vader nog gewerkt op het kasteel als tuinier. Alles moest er perfect zijn. Mijn vader lachte dat hij moest puntjes vijlen aan het pas gemaaide gras van de gazons. Hij verdiende er 2 frank per dag.

C.L.

In de naam van de Vader, met Luc Van Looy

De ontmoeting tussen oud en nieuw gebeurt best op het vlak van wat diep in de mens geschreven staat: het zoeken naar het mysterie, de mens als sociaal wezen, de vreugde die men ondervindt in de dienst aan de medemens.

In elke mens leeft het verlangen naar wat eeuwig is, naar wat het eigen bestaan overstijgt. In iedere mens leeft een verlangen naar liefde, naar een liefde die verder reikt dan de persoonlijke relatie tussen twee personen. Spanningen verdwijnen of worden gerelativeerd daar waar men het heilige centraal stelt. Heilig kan dan zijn wat het onzichtbare overtreft, ook als men er niet onmiddellijk een naam kan aan geven.

Wanneer paus Franciscus verwijst naar de spanning tussen het centrum en de periferie, wil hij er de nadruk op leggen dat de terugkeer naar de kern, Christus, ons de weg doet ontdekken naar de ander. Des te dichter men in een fietswiel een spaak volgt tot bij de as, des te dichter men zich bij de naburige spaak zal bevinden. Het leven van Christus wijst daar heel duidelijk op. Zijn leven van uit zijn eenheid met de Vader was totaal gegeven aan de mensen, aan de armsten eerst, dankzij zijn intens gebed op de berg ’s nachts. Discussies over wat binnen- en buitenkerkelijk is, kunnen maar overbrugd worden door te vertrekken vanuit de kern die Christus heet. In ethische discussies moet de heiligheid van elke mens het vertrekpunt zijn.

Uit het boek: In de naam van de Vader, 365 fragmenten uit homilieën en toespraken van MGR. LUC VAN LOOY (uitgegeven door Halewijn in 2018)

Kwis Oud-chiroleiding 2019


woensdag 20 februari 2019

Gelezen in TERTIO van 6 februari 2019

1 . “Drift om steeds te veranderen doodsteek voor samenleving”
Uit een interview van Jacques Hermans met François-Xavier Bellamy.
François-Xavier Bellamy (1985) is filosoof, politicus en auteur. Hij is plaatsvervangend burgemeester van Versailles.

Met een flinke dosis zin voor dringendheid trekt de jonge filosoof François-Xavier Bellamy ten strijde tegen de hedendaagse permanente veranderings- en bewegingsdrift. We lopen ons te pletter voor alles en nog wat, maar weten we wel waar we naartoe gaan?
U bent erin geslaagd heel wat jongeren te motiveren na te denken over de wereld morgen.
Welke boodschap hebt u voor de jeugd?
“Ik tracht de jongeren onder meer met Les Soirées de la Philo te bereiken. Er is vandaag veel te weinig tijd om na te denken over de echte levensvragen. De filosofie brengt ons opnieuw op het pad van de verwondering: l’émerveillement. Neem eens wat afstand, graaf eens wat dieper. Stel je ontvankelijk op, dat is de enige weg om de waarheid te achterhalen. Vergeet niet dat fascinatie voor permanente verandering ons verhindert over de realiteit na te denken. De toekomst is niet op voorhand bepaald. Wij hebben wel degelijk ons lot in eigen handen. Het is van essentieel belang ons te bezinnen over de fundamentele levenskeuzes. Vrede, rechtvaardigheid, schoonheid, waarheid; al die thema’s liggen ons toch nauw aan het hart. We moeten daarover in debat gaan.”
2 . De norbertijnen van de Abdij van Park grijpen renovatiewerken aan om een microbrouwerij te installeren en na 230 jaar terug zelf bier te brouwen. De stad Leuven staat in voor de renovatie en geeft een deel van het gastenkwartier in concessie aan de cvba Braxatorium Parcensis (Bra-Pa) die de paters voor hun brouwerij oprichtten. Die samenwerking is afgesloten op 28 januari in de gemeenteraad. Het bier zal “Quirinus” heten, naar de patroonheilige van de stad Neuss, waarmee de abdij en Leuven nauwe banden hebben. Het al bestaande Parkbier, gebrouwen in Ierland, is een exclusieve concessie van Aldi. De eerste flesjes Quirinus worden verwacht in april of mei.
3 . Asia Bibi is vrij en mag Pakistan verlaten. De christelijke vrouw, die in 2010 tot de doodstraf veroordeeld werd voor blasfemie, werd in oktober 2018 vrijgesproken en met haar echtgenoot overgebracht naar een geheime, beveiligde verblijfplaats in de buurt van Islamabad. Daarop volgden in het hele land gewelddadige protesten. Om de gemoederen te bedaren, gaf de overheid toe aan de eis van de demonstranten tot herziening van het verdict, maar het Hooggerechtshof bevestigde op 29 januari de vrijspraak.
4 . Tijdens het eerste weekend van februari vierde Ronse de verheffing van zijn Sint-Hermeskerk tot basiliek. Hoogtepunt van het volksgebeuren was de inhuldigingsmis op zaterdag. De stadspatroon, vereerd als genezer van geesteszieken, ligt aan de grondslag van de Fiertelommmegang die sinds 1090 jaarlijks op Drievuldigheidszondag een beschermende cirkel rond de stad trekt over een afstand van 32,6 km. Veel mensen uit Ronse en omgeving doen jaarlijks “hun Fiertel”, een dagtocht waar ze onenigheid en onverdraagzaamheid willen bannen door solidair op weg te gaan als evenwaardige tochtgenoten.
Hierbij enkele sfeerfoto’s van een Fiertelommegang genomen door onze dorpsgenoot en Ronsenaar Stef Van Wambeke.



Op de foto met de paarden frontaal zie je de Sint-Hermesbasiliek op de achtergrond. Het meegedragen reliekenschrijn weegt 80 kg.

5 . Nadat de VS op 1 februari aankondigden dat ze zich terugtrekken uit het INF-verdrag (Verdrag over de vernietiging van de middellange en korte-afstandskernraketten afgevuurd van op de grond), volgt Rusland hun voorbeeld. In 1987 sloten Michaël Gorbatsjov en Ronald Reagan het verdrag dat voor het eerst een volledige categorie nucleaire wapens verbood. Volgens Willem Staes, beleidsmedewerker Veiligheid en Ontwapening voor Pax Christi Vlaanderen, speelt Trump Russische roulette met de Europese veiligheid, want Rusland heeft nu de handen vrij om onbeperkt en zonder enig toezicht nucleaire raketten op Europa te richten. Pax Christi vreest een nieuwe nucleaire wapenwedloop op Europees grondgebied en roept de Europese landen op te werken aan volledige nucleaire ontwapening.
6 . Op 3 februari arriveerde paus Franciscus in Abu Dhabi voor zijn bezoek aan de Verenigde Arabische Emiraten. Hij was er op uitnodiging van kroonprins Mohammed bin Zayed Al-Nahyan. Het bezoek is historisch te noemen: voor het eerst trok een paus naar de regio waar de islam ontstond. Hij had er onder meer een ontmoeting met de Raad van Islamitische Wijzen die zich opwerpt als de belangrijkste vertegenwoordiger van de gematigde islam. De reis paste in de zoektocht van de paus naar islamitische partners voor de interreligieuze dialoog en voor het beschermen van de christenen in het Midden-Oosten. Ook de oorlog in Jemen speelde mee in de gesprekken. (Frederique Vanneuville)

In de naam van de Vader, met Luc Van Looy: Kerk-zijn morgen: kwaliteit als ordewoord

Verhoudingen, persoonlijke relaties en groepsrelaties hebben kwaliteit nodig. Die overstijgt grenzen van taal en cultuur. Dat wordt duidelijk wanneer aan Jezus de vraag gesteld wordt: ‘Wie is mijn naaste?’ Hij beantwoordt ze met het verhaal van de barmhartige Samaritaan. Kwaliteitsvolle verhoudingen integreren het diepe zoeken van elke mens naar het heilige, het mysterie, naar God.

Het christelijk leven zal zijn kwaliteit vinden in de duidelijkheid waarmee men over het eigen geloof denkt en het beleeft. Een duidelijke identiteit geeft ons een plaats in de multiculturele en pluri-religieuze wereld waarin we vandaag leven. Ze maakt ons bekwaam om in dialoog te gaan. Wie dialogeert moet zijn eigen standpunt goed kennen en kunnen verwoorden en tevens bereid zijn om van de andere te leren.

Onze geloofsbeleving zoekt kwaliteit. Beter een mooie verzorgde eucharistieviering op een centrale plaats met een onthalende en deelnemende gemeenschap, dan een schrale liturgie op vele plaatsen. Heldere en transparante structuren beschermen ook de zwakkere.

En nog dit over de kwaliteit van katholiek onderwijs. Omwille van het mensbeeld van waaruit het vertrekt, zal haar pedagogisch project ook altijd een pastoraal project zijn. Opvoeden is meer dan onderwijs leveren. Opvoeden in katholieke scholen zal steeds geloofsopvoeding zijn, zij het in een godsdienstles of in een wiskundeles of op de speelplaats. Geloofsopvoeding zal steeds opvoeding zijn tot beter mens worden.

Uit het boek: In de naam van de Vader, 365 fragmenten uit homilieën en toespraken van MGR. LUC VAN LOOY (uitgegeven door Halewijn in 2018)

woensdag 13 februari 2019

Maria Lichtmis – Opdracht van de Heer in de tempel


Op zondag 27 januari 2019 was er in Korbeek-Dijle de jaarlijkse lichtmisviering van KVLV, voorgegaan door Maria Maginelle, met veel lichtjes, veel mooie teksten en veel bijpassende muziek.

Als openingsgebed bad Maria:



Goede Vader,

We bidden om uw licht, om de kracht

van uw Geest in donkere dagen.

Wees altijd bij ons met uw licht.

Maak van ons mensen die warmte en licht

uitstralen en die zo meewerken aan Gods
droom van liefde voor alle mensen.


In de naam van de Vader, met Luc Van Looy: De Heer heeft mij gezien

Het belangrijkste wat ons kan overkomen in het leven is: erkend, gezien, opgemerkt te worden. Hoe gelukkig zijn we als we door een voor ons belangrijke persoon opgemerkt en erkend worden. Welnu, dat is gebeurd, en wel door God zelf, in ons doopsel, in het vormsel. Dat gebeurt ook in de eucharistie.

Dat is ook de basis van onze verkondiging: we zeggen terecht dat we van de liefde van God getuigen omdat we die ervaren hebben. En wie meer dan Maria heeft die liefde gekend? Zij is uitverkoren, onder alle vrouwen, en dat weten wij. Op onze beurt zijn we haar toevertrouwd, om haar liefde te ervaren, om van haar de liefde voor haar Zoon te leren.

Zij heeft geen betere weg, geen beter voorstel om ons te laten aanvoelen dat God ons ziet, dan ons samen te brengen in de eucharistieviering. Hij schenkt zich aan ons in brood en wijn, zijn lichaam en zijn bloed. Dit wordt dan de plek vanwaar wij uittrekken en zeggen aan de mensen dat God hen graag ziet. En mocht het zijn dat wij mensen ontmoeten die daarvan niet overtuigd zijn, die dit niet geloven, dan is het aan ons om de vreugde van onze ontmoeting met Christus te laten aanvoelen. Er is absoluut geen reden om beschaamd te zijn dat wij christenen zijn, integendeel: het is onze grootste vreugde, een vreugde die zo groot is dat we ze niet voor ons alleen kunnen houden. Denk maar aan de vreugde die Maria bracht aan haar nicht Elisabet.

God heeft mij gezien, en iedereen mag weten dat dit mijn grootste vreugde is.

Uit het boek: In de naam van de Vader, 365 fragmenten uit homilieën en toespraken van MGR. LUC VAN LOOY (uitgegeven door Halewijn in 2018)

C.L.

Cagé chantant 2009


woensdag 6 februari 2019

Gelezen in TERTIO van 23 januari 2019

1 . Donderdag 17 januari: Al 82 dagen wordt in de Bethelkerk in het Nederlandse Den Haag een non-stopkerkdienst gehouden. Sinds 26 oktober hebben al ruim 700 voorgangers van alle christelijke gezindten elkaar afgelost om de gebedsdienst dag en nacht te laten doorlopen. Daarmee willen ze voorkomen dat het Armeense gezin Amratyan met kinderen van 15, 19 en 21 jaar het land wordt uitgezet. De Nederlandse wet verbiedt de overheid een kerk binnen te komen als daar een dienst aan de gang is. Ook voor de komende tijd hebben zich al veel vrijwillige voorgangers gemeld. Met de dienst willen de initiatiefnemers het gesprek met de politiek op gang brengen en houden.

2 . Op vrijdag 18 januari wijdde kardinaal Louis Raphael Sako onder grote belangstelling in de Sint-Jozefskathedraal in Bagdad twee nieuwe bisschoppen. Dominicaan Michael Najeeb Moussa wordt de nieuwe Chaldeeuwse aartsbisschop van Mossoul, Robert Jarjis hulpbisschop van Bagdad. De dubbele bisschopswijding bevestigt volgens Sako de dynamiek en vitaliteit van de christelijke gemeenschap in Irak. “Het is een teken van hoop voor Irak”, vindt de kardinaal.

3 . Filipijns bisschop Pablo Virgilio “Ambo” David (Kalookan) kant zich in scherpe bewoordingen tegen het voornemen voor een nieuwe wet in zijn land die de leeftijdsgrens voor criminelen verlaagt tot 9 jaar. Volgens David worden met de wet vooral de armsten getroffen. Hij liet zich al meermaals kritisch uit over het beleid van de regering-Duterte, zelfs en vooral nadat de president opriep kritische bisschoppen te vermoorden. (Geert De Cubber)

4 . Even tijd maken

Uit een artikel van Christophe Brabant, leraar in het Gentse Sint-Barbaracollege

Tegenwoordig staat het cool onder jongeren om heel wat “vrienden” te hebben op Facebook. Sommigen zijn “bevriend” met honderden anderen. De vraag is: kan je wel met zoveel mensen “bevriend” zijn? Leidt het gebruik van het woord “vriend” in die context niet tot een devaluatie? Waar ligt de grens, wanneer kan je iemand een vriend noemen? In een van zijn gedichten probeert Toon Hermans een antwoord te formuleren:

“Je hebt iemand nodig

stil en oprecht

die als het erop aan komt

voor je bidt of voor je vecht

pas als je iemand hebt

die met je lacht en met je grient

dan pas kun je zeggen:

‘k heb een vriend”

Blijkbaar is er aan vriendschap iets paradoxaals. Enerzijds in een vriend iemand die je heel nabij is, zich voor jou inzet, aan jouw kant staat. Anderzijds is het ook iemand die afstand kan nemen, je kan relativeren, met humor op je eigenaardigheden kan wijzen.

Zet je deur maar open! (Eerste communie)

Op zondag 20 januari 2019 was er in Korbeek-Dijle de startviering van de Eerste Communie met als thema: “Zet je deur maar open!”. Vier jongens en één meisje bereiden zich voor op hun Eerste Communie op zondag 2 juni 2019. In de viering baden wij samen met pater Philip het openingsgebed:

Goede Vader,

Vandaag zetten deze vijf kinderen bewust hun

eerste stappen in het huis van uw Zoon Jezus.

We heten hen van harte welkom in ons midden

en willen als parochie zorg voor hen dragen.

Mogen wij ook U vragen om een oogje in het

zeil te houden?

Nog een mooi stukje uit de bezinningstekst van begeleidster Inge:

Bouw een thuis met stenen van mensen

en mortel van liefde die stevig bindt.

Plaats in je thuis zetels van goedheid.

Behang je muren met bloemen van geduld.

Leg een tapijt van zachtheid en vrede

en verwarm de ruimte met hartelijkheid.

Na de viering bood de parochie nog een hapje en een drankje aan.

Wijsheid en geloof van Godfried Danneels: De eerste ‘aalmoes’

We moeten kunnen delen, geven, schenken. We hebben echter nog een kostbaarder bezit dan geld: onze tijd. Tijd geven is veel moeilijker, het ‘kost’ ons behoorlijk veel. We zouden ons elke avond kunnen afvragen: heb ik wat tijd gehad voor mijn vrouw, mijn man, mijn kinderen, mijn ouders, mijn buren? Misschien is er een zieke of bejaarde aan het wachten op mijn bezoek… Stel dat ik dat bezoek steeds maar weer uitstel? Want ik heb geen tijd! Het is nú de ‘gunstige tijd’ om onze tijd te geven. Tijd is de eerste ‘aalmoes’ in deze dagen. En heb ik tijd voor God? Vasten gaat ook over tijd geven aan gebed. Als we elke dag vijf minuten vrijmaken om te bidden – het Onze Vader, het Weesgegroet, een of andere gedachte uit het evangelie… - hoeveel zou er dan niet veranderen in ons leven! Vasten is geen krachttoer, geen zelfkastijding. Vasten is mijn lichaam en geest klaarmaken en soepel maken zodat ze betere instrumenten voor de liefde worden.

Uit het boek: Een jaar met kardinaal Godfried Danneels (uitgegeven in 2009)

woensdag 30 januari 2019

Wijsheid en geloof van Godfried Danneels: Openbaring van Gods intimiteit

Velen van ons accepteren hun lichaam en hun geest, hun man- of vrouwzijn niet. Toen God man en vrouw schiep, had hij niet alleen een biologische of fysiologische dualiteit voor ogen. Ook is man- of vrouwzijn niet in de eerste plaats bedoeld om de menselijke soort in stand te houden. Man- of vrouwzijn is vooral genade, een gave van God voor ieder van ons. In onze verscheidenheid wordt er iets zichtbaar van God zelf die de mens schiep ‘naar zijn gelijkenis’. In ons geseksualiseerde zijn schuilt een openbaring – uiteraard gedeeltelijk en beperkt, maar reëel - van Gods intimiteit. Een christen zou zich dus enorm begenadigd en dankbaar moeten voelen vanwege het gewone feit dat hij is wat hij is. Wat een vrede zou er over de wereld komen als ieder in zichzelf die kleine bron van levend goddelijk water zou ontdekken die van hem een man of een vrouw maakt.

Uit het boek: Een jaar met kardinaal Godfried Danneels (uitgegeven in 2009)

woensdag 23 januari 2019

Gelezen in TERTIO van 9 januari 2019: De onsterfelijkheid van religie

Uit een standpunt van Emmanuel Van Lierde

Meer economische, wetenschappelijke en technische vooruitgang leidt niet per se tot meer secularisatie.

Het treffendste voorbeeld is Zuid-Korea, waar de welvaartstoename hand in hand ging met het heropleven van eigen religieuze tradities en de groei van het christendom. Ook bij ons zou het kunnen dat de secularisatie haar hoogtepunt heeft bereikt en er een kentering komt, mede door de migratie. Er arriveren hier trouwens meer christenen dan moslims. Zoals bisschop Johan Bonny vorige week in Tertio aangaf, vertegenwoordigen die nieuwkomers uit Latijns-Amerika, Oost-Europa, Afrika en het Midden-Oosten wel alle mogelijke strekkingen binnen het christendom: van evangelicals over orthodoxen tot oosters-katholieken.

Er is dus veeleer een toenemende religieuze pluraliteit dan een evolutie naar een steeds minder gelovige cultuur. De groep atheïsten verdwijnt in het niets tegenover alle mensen voor wie een geloofstraditie wel nog op een of andere manier van tel is in hun leven, tegenover de “ietsisten” én tegenover de zinzoekers. Sommigen die zelf niet praktiseren, vinden het een geruststelling dat anderen naar de kerk, de synagoge of de moskee gaan en als het ware plaatsvervangend voor de hele samenleving hun traditie in stand houden.

Wijsheid en geloof van Godfried Danneels: Groter dan ons hart

Is het niet verwonderlijk dat wij des te minder ingaan op Gods liefde naarmate hij ons meer bemint? ‘De liefde wordt niet bemind,’ zei Franciscus. Er zit een diepe neiging tot weigeren in de mensheid: weigeren om te dienen zoals de eerste mens. God had op ons ‘nee’ ook met een weigering kunnen antwoorden, maar hij is groter dan ons hart. Zijn liefde is gratuit, zonder berekening. Hij heeft ons ‘nee’ met zijn ‘ja’ overwonnen. Hij nodigt ons uit om hetzelfde te doen. Heel het christelijk bestaan speelt zich af in het teken van het ‘ja’ in een cultuur waar dat zo onzeker is. Het verschil tussen de ‘wereld’ in pejoratieve zin en de ‘wereld’ naar Gods hart schuilt in het verschil tussen ‘nee’ en ‘ja’. Tussen de macht van het ‘nee’ en die van het ‘ja’ is geen heen-en-weer-beweging. Er is alleen het kruis van Goede Vrijdag. Jezus’ ja is de identiteitskaart van de kerk, haar pincode.

Uit het boek: Een jaar met kardinaal Godfried Danneels (uitgegeven in 2009)

woensdag 16 januari 2019

Wijsheid en geloof van Godfried Danneels: Zonder hoop ben je blind

Heel ons christelijke bestaan is gebouwd op het samenspel van geloof, hoop en liefde. Het geloof is het geheugen van de christen: daardoor weet hij wat hem is toegezegd. Door het geloof weet hij ook wat er met Christus is gebeurd en kent hij de kracht van diens dood en verrijzenis. Maar wat heeft de mens eraan een goed geheugen te hebben en dat alles te weten, als hij er niets mee zou kunnen doen, geen moed zou hebben om aan het werk te gaan, geen uitzicht op de toekomst? Dat precies doet de hoop. En wat zou dat alles zijn als er geen drijvende kracht en energie beschikbaar zou zijn om gelovig te weten en hoopvol te verlangen? Dat doet de liefde. Voor een christen is het geloof zijn ogen, de hoop zijn hart, de liefde zijn handen en voeten. Zonder het geloof is een christen blind, zonder de hoop verlamd, zonder de liefde dood. Al is het geloof onontbeerlijk en de liefde het voornaamst, het noodzakelijkst is de hoop. Zonder de kennis van Christus door het geloof wordt de hoop tot een ingebeelde utopie. Maar zonder de hoop vergaat het geloof; het wordt ziek en lauw, het gaat dood. Door het geloof vindt een christen de weg, maar het is de hoop die hem op die weg gaande houdt. De hoop is ‘het geloof op stap’.

Uit het boek: Een jaar met kardinaal Godfried Danneels (uitgegeven in 2009)

woensdag 9 januari 2019

Gelezen in TERTIO van 5 december 2018: “Blijven dromen van het onmogelijke”

Uit een vraaggesprek van Emmanuel Van Lierde met Andrea Riccardi

Sant’Egidio ontstond in Rome vanuit de contestatiegolf in 1968. Studenten waren getroffen door het contrast tussen geëtaleerde rijkdom en weggestoken armenbuurten. Als weerwerk wilden ze hun tijd en vriendschap delen met wie in de periferie leeft. Vijftig jaar later is er meer dan ooit nood aan die concrete solidariteit, vindt stichter Andrea Riccardi.

Andrea Riccardi (1950) stichtte in 1968 met andere studenten in Rome de Sint-Egidiusbeweging, vernoemd naar het Sant’Egidiokerkje waar de groep onderdak vond. Beroepshalve was de historicus ruim dertig jaar hoogleraar Hedendaagse geschiedenis. Daarnaast schreef de Romein met Umbrische voorouders geregeld opinies in de Italiaanse kranten. Hij publiceerde over de pausen, het katholicisme en de martelaren van de twintigste eeuw. Tussen 2011 en 2013 was hij minister voor Internationale Samenwerking en Integratie in de regering Monti. Wereldwijd wordt hij gezien als een van de gezagvolste katholieke leken. Hij ontving diverse eredoctoraten en onderscheidingen waaronder de Internationale Karelsprijs voor zijn steun aan het Europese project en het internationale vredeswerk van zijn beweging.

De politieke situatie in Italië oogt niet rooskleurig en overal in Europa neemt “nieuw rechts” toe. Hoe dienen christenen zich op te stellen tegen tendensen van uitsluiting die vaak juist in naam van de christelijke wortels van Europa geschiedt?

“We verliezen in ons continent de herinnering aan de oorlogen en we horen geregeld harde taal tussen de staats- en regeringsleiders. Oude, afschuwelijke minachting voor de ander en het praten over eigen volk en natie nemen weer toe, terwijl we dachten dat zo’n eng nationalisme definitief begraven was. Er is te weinig gedaan om de verspreiding – vooral op het internet – van gewelddadige ideeën tegen te gaan, waardoor extreem rechtse bewegingen terug konden groeien in de Europese landen. Maar in een Europa dat zijn basisprincipe en fundament haalt uit de herinnering aan Auschwitz, is xenofobe propaganda onaanvaardbaar. Christelijke gemeenschappen kunnen plaatsen zijn waar we ons herinneren dat er een gemeenschappelijke lotsbestemming is, een eenheid in verscheidenheid, plekken ook waar de menselijkheid van elke ander wordt erkend.”

In de kerk zijn er eveneens “rechtse” krachten aan het werk die bijvoorbeeld de koers van paus Franciscus bekampen en al een volgend conclaaf willen voorbereiden. Baart u dat zorgen?

“Nooit eerder in de voorbije 100 jaar botste een paus op zoveel binnenkerkelijke weerstand als Franciscus, maar ik geloof dat dat verzet juist het teken is van de verandering die hij teweegbrengt. Het toont dat zijn aanpak iets in beweging zet binnen de kerk, wat vooral bij het volk Gods gehoor vindt. De enige andere paus die zo’n sterke oppositie kende, was Paulus VI. Maar toen leefden we in een tijd van algemene contestatie en protesten die de kerk overstegen, die tegelijkertijd de samenleving aangingen. En de oppositie tegen Benedictus XVI kwam veeleer van buiten de kerk en vanuit de internationale publieke opinie. Wat het verzet betreft vanuit behoudsgezinde hoek en van hen die beweren in de traditie te staan, wens ik alleen te herhalen dat katholiek zijn betekent loyaal zijn aan de paus. Anders is je verzet ideologisch.”

Waar klassieke wegen doodlopen, schuift paus Franciscus een “diplomatie van het onmogelijke” naar voren vanuit het gebed, met gebaren en omhelzingen. Hoe is zijn charisma verwant met de prioriteiten van Sant’Egidio?

“Franciscus heeft met overtuiging en met voorbeeldige gebaren de aandacht van de kerk opnieuw gevestigd op de armen en de periferie, maar ook op de vrede, de opvang van migranten en de zorg voor de schepping. Dat zijn thema’s die ook centraal staan bij Sant’Egidio en daarom zijn we blij dat de paus er voortdurend over praat. Toen hij ons voor het eerst bezocht in 2014, noemde hij ons ‘de drie p-gemeenschap’: preghiera, poveri, pace (gebed, armen, vrede, nvdr). Ik denk dat de kerk met deze paus een geweldige kans krijgt om de relatie tussen het evangelie en de armen te heroverwegen en te beleven, juist in een tijd waarin onrechtvaardigheid groeit en waarin – om Franciscus te citeren – in de rijke landen de ‘globalisering van de onverschilligheid’ toeneemt. Paulus VI zei bij de afsluiting van het Tweede Vaticaans Concilie dat de parabel van de barmhartige Samaritaan het spirituele paradigma van het Concilie was. Dat is jarenlang vergeten geweest, tot Franciscus dat hernam bij zijn bul ter aankondiging van het jaar van de barmhartigheid. Franciscus wijst ons terug op dat noodzakelijke medelijden en die sympathie met de wereld, waar Paulus VI eerder op had gewezen.”

Wijsheid en geloof van Godfried Danneels: Een aanbiddelijk mens

De maand januari heeft een heel eigen karakter, zeker in de kerk: het is de maand van de ‘verschijningen’ van de Heer. De maand van de Epifanie. Christus toont zich aan alle mensen als een ‘aanbiddelijk mens’ en een ‘menselijke God’. Kunnen we naar hem opkijken, om meer in hem te geloven en hem meer lief te hebben? Christus toont zich in alle mensen. Het staat zo mooi in die prachtige antifoon van het Magnificat uit de vespers van Driekoningen. ‘Drie wonderen verlenen luister aan de heilige dag die wij vieren: heden leidde een ster de Wijzen naar de kribbe; heden werd water in wijn veranderd op een bruiloftsfeest; heden wilde Christus door Joannes in de Jordaan gedoopt worden om ons te redden. Alleluja.’ Jezus heeft zich aan alle volkeren getoond in de persoon van de wijzen uit het Oosten. Hij is niet voor één enkel volk gekomen, zelfs niet voor ons westerlingen alleen: hij is gekomen voor alle mensen. Daarom is het feest van Driekoningen eigenlijk de echte missiezondag. Acht dagen later vieren we Jezus’ doopsel in de Jordaan. De Vader zegt tegen heel Israël wie hij is: zijn eigen Zoon. Hij voegt eraan toe: ‘Luister naar hem.’ De laatste openbaring is die aan de eerste leerlingen op de bruiloft van Kana. Daar toont Jezus wie hij is en ‘zijn leerlingen geloofden in hem.’ Dit evangelie gaat ook over ons: wij zijn die eerste leerlingen. Geloven ook wij in hem?

Uit het boek: Een jaar met kardinaal Godfried Danneels (uitgegeven in 2009)

Gard Vermeulen schrijft ons: Ethiopië, land met een lange geschiedenis – deel 5

Mensen in het verleden

’s Anderendaags bezocht ik het Karo volk. Naar schatting leven er maar 1500 meer van in drie dorpen. Twee tot drie keer Korbeek-Dijle in het klein. Hun aantal is enkele tientallen jaren geleden sterk achteruit gegaan toen hun vee door een epidemie is gestorven. Nu leven ze van vissen (Ze worden smalend de viseters genoemd) en van toerisme. Naar aloude gewoonten schilderen ze bij grote feesten hun lichaam in witte, of rode klei en zwarte houtskool. Vermits er in het droge seizoen vrijwel elke dag toeristen toekomen, vieren ze elke dag feest. Voor elke foto moet er wel 5 Birr (0,15 €) per persoon op de foto betaald worden. Ze dringen zich op, komen schooien om op de foto te mogen, ze tellen na en schrapen de briefjes bij elkaar. Het is natuurlijk geënsceneerd, maar het levert mooie foto’s op. Ook de Karo hebben een stierensprong, maar slechts een keer per jaar en voor vele jongelui tegelijk. Dan zijn er geen toeristen, want dan is het regenseizoen.

Gisteren, onderweg hierheen, kwam ik terecht bij een Doschenege familie. Voor een groot deel was dit bezoek vergelijkbaar met wat hierboven over de Abamaboer geschreven staat. Ditmaal ‘slechts’ met vier vrouwen op vier verschillende erven tussen de struiken, een paar honderd meter van elkaar verwijderd. In zijn hut bood de stamvader koffie aan. Ik kon er echter niet binnen, want ik ben niet echt lenig meer. Blijkbaar had zijn familie nood aan dekens om de nachtelijke winterkou aan te kunnen. Enkele reisgenoten haalden truien en slaapzakken uit en overhandigden de gaven als de drie wijzen aan het kind. Ik heb twee T-shirts gegeven, te krap voor mij, te groot voor de knapen die ze kregen. Op de groei, nietwaar! Toen we verder reden vertelde de chauffeur dat medereizigers van Koning Aap hier vijf maal per jaar allerlei cadeautjes achter laten. Ik voel me meteen een beetje voor de aap gehouden.

De Mursi zijn van oudsher half-nomaden. In het droge seizoen trekken ze het bos in, bij regentijd is de savanne hun woonplaats. Hun minieme hutten bouwen ze telkens weer opnieuw. Ze leven van hun kudde. Hun vee geeft bij leven melk en bloed en nadien vlees. Onder invloed van het toerisme veranderen er toch enige gewoonten: De mannen liepen vroeger naakt in het dorp, nu slaan ze een grote doek over hun lijf, meestal met een bermudabroekje onderaan. De vrouwen begonnen van jongs af aarden of houten schotels in hun onderlip te steken. Want het verhoogde hun schoonheid en hun huwelijksgift, zeg maar van 38 naar 42 stuks vee, door de bruidegom aan de familie van de bruid te betalen. Nu dragen alleen nog enkele oude vrouwen dit speciale sieraad. De jonge laten hun lippen ongeschonden en ze verkopen de schotels als souvenirs aan de toeristen. Andere sieraden zijn hun tatoeages met opgehaalde, maar niet gekleurde motieven, die hun heldendaden verhalen. Ik laat je een vrouw zien met lipschotel. Een schoonheid?

Week 2019-02 - Gard Ethiopië vrouw met lipschotel

Sinds kort is er een lagere school in het hoofddorp, maar waarom zou men er naar toe gaan? Men leert daar toch geen vee hoeden, noch het graasgebied verdedigen tegen de vijanden?

De toegang tot een van de dorpen is door de regering geregeld bij toerbeurt en kost 100 Birr (3 €) per persoon, fotorechten inbegrepen. We staan er met zo wat dertig toeristen tussen evenveel hutten en een verzameling kinderen van alle leeftijden.

Bij de terugkeer naar het hotel krijgen de jeeps een wasbeurt tussen camions, motoren, fietsen en hun chauffeurs. De carwashtunnel is vervangen door de rivier. Een mannetje waarschuwt om het raam te sluiten en plenst verschillende emmers water op de auto. In een andere jeep is er een misverstand en kiepert het mannetje een ganse emmer rivierwater op een reisgenote. Niet erg, alles droogt hier snel! Na tien minuten is de klus geklaard.

Vanaf morgen rijd ik in twee etappes meteen naar de hoofdstad, en een dag later vlieg ik weer naar Korbeek. Mijn vakantie zit er op. Van dertig graden in de schaduw ’s namiddags, moet ik weer naar nul graden, van droge steppe naar natte sneeuw. Tijd om me klaar te maken voor het Kerstfeest. Aan de leden van OKRA wens ik van op afstand morgen een feestelijke maaltijd. Aan iedereen nu al een zalig Kerstfeest en een gans jaar van geluk, gezondheid en welzijn.

woensdag 2 januari 2019

Gard Vermeulen schrijft ons: Ethiopië, land met een lange geschiedenis – deel 4

Mensen uit het verleden

Ik reis nu in het diepe zuiden van Ethiopië en ontmoet hier verschillende volkeren, stammen en clans. De eerste ontmoeting met enkele mensen die nog in de oude tradities leven, was met een boerengezin van het Abamavolk. Op zijn erf stonden zeven hutten van groot naar klein, één voor elk van zijn vrouwen. Bij zijn eerste vrouw, de hoofdvrouw, heeft hij elf kinderen. Samen heb ik er 28 geteld, maar waarschijnlijk heb ik fout geteld met het gestoei van de kleinen, terwijl er groten wellicht ontbraken. Vergis je niet, hij kan en mag alleen een volgende vrouw nemen als zijn eerste akkoord is. Maar hoe moet dat nu als elk van die kinderen wil huwen en een eigen boerderij moet beginnen? Er is slechts een beperkte ruimte. En de huidige boerderij brengt nu al niet genoeg op om zijn hele gezin te voeden en te kleden.

Daarna kwam ik bij de Dorze. Zij bewerken kleine perceeltjes land tussen de rotsen. Op elk van de stukjes zaaien en planten zij verschillende graansoorten, groenten en knollen door elkaar. Vermits de vrouwen het leven geven en dus het dichtst bij hun god Wakka staan, de grote levensgever, worden zij hoog vereerd. Al doen ze het meeste en het zwaarste werk; op het land en in huis. Als een vrouw meerdere dochters heeft, kan zij haar man vragen een tweede vrouw te nemen “om een broer te verwekken voor hun dochters.” Van XX en XY chromosomen hebben ze blijkbaar nog niets gehoord. Maar als er voor een vrouw de eerste kleinzoon geboren is, wordt ze ‘koningin’, ‘onaantastbaar’. Dan laat ze geen gemeenschap meer toe met haar man, en vraagt zij hem een andere vrouw te nemen om zijn seksuele verlangens te voldoen. Al klinkt dat alles vrouwonvriendelijk, toch leeft er respect voor de dames. Verkrachting is de grootste zonde, meer dan moord of diefstal. De jaargenoten van de dader graven een diepe put in het veld, buiten het dorp en duwen de zondaar er in. Verder bedelven ze hem levend. Alle jongeren van de stam moeten toekijken, als waarschuwing!

Jongens van de Dorze moeten vanaf hun twaalfde levensjaar gezamenlijk elke nacht in de gemeenschapshut, zeg maar het cultureel centrum, doorbrengen, tot aan hun trouw. De meisjes blijven netjes thuis. In die hut horen ze wel rare verhalen over het leven en over de geesten. Hier worden ze “man.” De ouderen geven wel eens informatie die niet onmiddellijk voor kinderoren bestemd is, maar je kan ook luistervinken. Verder logeren er ook de mannen van wie de vrouw bevallen is voor de volgende drie maanden. Voor de deur van hun hut ligt als een waakhond de schoonvader of een andere bloedverwant van zijn vrouw. Dat lijkt een praktisch middel voor familieplanning.

De Hamar zijn een groot volk en elke jonge man moet doorheen een rituele overgang naar volwassenheid stappen, bij voorkeur rond zijn twintigste. Pas daarna mag hij huwen. Maar… Ze moeten dat doen elk volgens eigen rang in het gezin: eerst al de zonen van de eerste vrouw, dan al de zonen van de tweede, enzovoort. Vaak staat een oudere zoon van de tweede of derde, of …vrouw te trappelen om te huwen en moeten er eerst nog jonge mannelijke kinderen van de eerste vrouw doorheen de plechtigheid. Dan moeten wel eens kleinere kinderen de ‘stierensprong’ maken. Tot voor kort was deze ceremonie op sterven na dood, maar toen kwam een Zwitser met het lumineuze idee toeristen toe te laten en te doen betalen: 600 Birr (20 €) per persoon, terwijl het gemiddeld dagloon 200 Birr is! Ik keek toe tussen zo wat 50 andere toeristen.

De plechtigheid bestaat uit twee delen. Onder luid gezang, getoeter en klingelende bellen aan de benen dansen de vrouwen in het rond. Als teken van liefde, van moed en van trouw aan hun uitverkorenen laten ze zich geselen door broers en helpers van de bijna nieuwe man. Zoals bedelaars als muggen rond toeristen zwermen, zo komen de jonge meiden (en volwassen, gehuwde vrouwen) zich opdringen aan hun beulen. Deze laatste deinzen terug. Dit is een onaangename taak. De vrouwen rukken hem het rijshout uit handen, sleuren hem mee op de dansvloer en dwingen hem te slaan, tot bloedens toe! Telkens en telkens wijken de jonge mannen terug, telkens en telkens worden ze weer door de vrouwen tot martelen gedwongen. De littekens, zo heet het, zijn erotische zeer aantrekkelijk in bed.

Voor het tweede deel loopt iedereen naar een open zandarena. Terwijl om vruchtbaarheid gebeden wordt voor de jongeman door hem te besprenkelen met melk en room, drijft men een kleine kudde koeien, ossen en stieren in de arena. De dansende vrouwen houden het vee in de kring omsingeld terwijl de jongeman poedelnaakt (neen, met één koordje schuin over de schouders) tussen de dieren gaat staan om te wennen aan elkaars geuren. Dan treedt hij even terug, gaat schuilen achter de rug van zijn beste vriend, zodat er geen onheuse foto’s kunnen gemaakt worden. De helpers trekken en sleuren aan muilen en staarten tot vijf dieren op een rij staan, zij aan zij. De anderen worden weer teruggejaagd. Nu is het aan de jonge man om zich te bewijzen. Hij neemt een aanloop, springt op het eerste dier, loopt verder over de vier andere ruggen en springt weer op de grond. Hij keert en doet hetzelfde in de andere richting. Zes maal, zonder te vallen… Zo niet wacht hem de schande en het hoongelach. Hij haalt het! De toeristen applaudisseren, de lokalen barsten uit in juichen en dansen, de beste vriend snijdt het touw door dat rond het lichaam van de held hangt en bezegelt daarmee de volwassenheid. Daarna is het tijd voor de groepsfoto. Want dit is toch zoiets als een voorstelling van oude volksgebruiken? Op de foto zie je de jongeman in volle actie.

Week 2019-01 - Gard Ethiopië stierensprong

Wijsheid en geloof van Godfried Danneels: Omdat hij ons bemint zoals we zijn

Hoe kan God ons gelukkig maken? Omdat hij ons bemint zoals we zijn. Hij is zo anders dan wij: voor hem hoeven we niet te presteren, hij fokt ons niet op tot méér dan we aankunnen. We worden er zo moedeloos van dat we, om echt bij de samenleving te horen, alles perfect moeten kunnen: gespecialiseerde diploma’s halen, uitblinken in de een of de andere sport, topmanager zijn, elk jaar meer winst maken, de Koningin Elisabeth-wedstrijd winnen door een uitmuntend stukje piano… Nee, door God wordt je bemind mét alle valse noten die je speelt, en dát maakt gelukkig. Voor hem hoef je niet op je tenen te staan. God verafschuwt niets van wat hij heeft geschapen, zegt de bijbel. De liefde van God veronderstelt niet de voortreffelijkheid van de beminde. Hij heeft ons lief met onze fouten, zelfs als we menen hem niet meer nodig te hebben. Want hij is veel groter dan al onze zonden bij elkaar.

Uit het boek: Een jaar met kardinaal Godfried Danneels (uitgegeven in 2009)