Een God, Drie Religies – Deel 9

Vandaag laten we Herman Frijlink aan het woord over God. In een reeks van zes bijdragen zal hij uitweiden over God en achtereenvolgens spreken over:
-Overeenkomsten en verschillen (in deze bijdrage)
-Namen van God
-Geschiedenis
-Jahweh
-Here God
-Allah
God is een bovenmenselijk wezen, dat volgens gelovigen aanbidding en verering eist en moet krijgen. Veel mensen geloven echter niet dat zo’n wezen bestaat. Die staan te boek als atheïst. Anderen weten het gewoon niet. Dat heet een agnosticus. Weer anderen geloven in meer dan één god en zijn dan polytheïst. En tenslotte zijn er honderden miljoenen mensen die geloven in één god, of ze nu jood, christen of moslim zijn. Die staan bekend als monotheïst. De joden menen dat hun god Jahweh de enige ware god is. Maar de moslims denken er weer anders over en menen dat hun god Allah de enige ware is. Dit meningsverschil was en is een belangrijke oorzaak van veel ruzie, vijandschap en oorlog, tot op de dag van vandaag. De oorlogen in Irak en Afghanistan zijn er duidelijke voorbeelden van, zij het dat die ook andere oorzaken hebben, vooral economische.
Overeenkomsten en verschillen
De belangrijkste overeenkomst tussen de Hebreeuwse Bijbel, de christelijke Bijbel en de Koran is dat ze alle drie zijn gebaseerd op het idee dat God zichzelf openbaart en dat mensen Hem niet kunnen begrijpen met hun verstand maar alleen door hun geloof. Maar hoe belangrijk deze en andere overeenkomsten ook zijn, wie en wat God is verschilt per godsdienst. Ook binnen de verschillende godsdiensten bestaan er veel, soms grote verschillen over het begrip van God. Dat is bij joden niet anders dan bij christenen en moslims. De Nederlandstalige uitdrukking ‘zoveel hoofden, zoveel zinnen’ is een treffende uitdrukking voor die grote verscheidenheid in gedachten, ideeën en woorden over de Enige Ware God. Joden geloven dat God zich openbaarde door het volk Israël te bevrijden uit slavernij en door het verbond dat Hij met zijn volk sloot vast te leggen in de wetten van Mozes. Christenen menen dat God zich openbaart in leven, dood en wederopstanding van Jezus, Gods Zoon. En moslims geloven dat God zich openbaarde door zich direct te richten tot de profeet Mohammed en in de Koran waarin deze openbaringen zijn opgeschreven.

Vrij-willig

Een opkikkertje van Hedwig Van Peteghem
Het blijft me altijd opnieuw verbazen hoe mensen zich inzetten om anderen het leven gemakkelijker te maken, en mooier en beter. Want - hoe vaak het ook gebeurt - het is niet vanzelfsprekend. Ongedwongen, zonder dat iemand het vraagt, je eigen werk even opzij zetten, om in te springen voor wie hulp of steun nodig heeft: het wekt bewondering op. Want louter economisch bekeken wordt de persoon in kwestie er niet beter van. Je offert je vrije tijd op, je stelt je huis ter beschikking, je verdient er niets mee (integendeel, er zijn altijd wel onkosten), dikwijls haal je wel wat last en moeilijkheden op je nek, niet alles wat je doet wordt altijd in dank afgenomen, en ga zo maar verder. Gelukkig wikken en wegen we niet altijd alles, want anders zouden we er nooit aan beginnen. Vrijwilligers zijn mensen die uit vrije wil trachten de wil van de ander te doen. Uw wil geschiede. Het veronderstelt een groot vertrouwen en een hele dosis hoop, geloof en liefde. Opvallend is ook dat het meestal de mensen zijn met de volste agenda’s die tijd vrijmaken om meer te doen “dan ze moeten”. En wat me nog het sterkst treft: ze lopen niet graag in de kijker, ze staan liever in de schaduw, zodat de ander van de zon kan genieten.
Soms vraag ik me af: wat drijft hen ertoe, wat beweegt hen ertoe zichzelf even weg te cijferen? Hebben zij dan een speciaal hart dat pompt voor een ander? En zijn er dan ook die dat niet hebben? Misschien is het in de eerste plaats een kwestie van willen… met de volste vrijheid. Zonder vrijwilligheid was het leven alvast kil en saai.

Liefde vormt het hart van katholieke maatschappijvisie

(Gelezen In Tertio Van 2 Juni 2010)
Uit een artikel van Emmanuel Van Lierde
Lazarist David O’Connell opende onlangs in Gent het feestjaar voor de 250ste geboortedag van Petrus Jozef Triest (1760-1836), de stichter van de broeders van Liefde, de zusters van Liefde en de zusters van de Kindsheid Jesu. De president van de Catholic University of America belichtte de liefde als de grondslag van de sociale leer van de kerk.
De politiek blijkt niet in staat een antwoord te geven op alle samenlevingsproblemen en maatschappelijke noden. Net daarom heeft de wereld volgens de sociale leer van de kerk nood aan caritas. “Dat de kerk zich uitspreekt over concrete kwesties van economie tot de klimaatcrisis, komt door haar kijk op God en zijn schepping. Omdat God liefde is en de mens het beeld van God is, staan mensen voor de opdracht elkaar lief te hebben zodat sociale rechtvaardigheid tot stand komt. De liefde vormt zo het hart van de sociale leer van de kerk”, stelt O’Connell.

Bisschop Johan Bonny: ‘Misbruikcrisis vraagt beter preventiebeleid’

(Gelezen In Tertio Van 2 Juni 2010)
Uit een artikel van Bruno Sprengers die bisschop Johan Bonny citeert
Het werken met kinderen, adolescenten of kwetsbare mensen wordt in een deontologische code vastgelegd. “We moeten de tijd nemen om samen met deskundigen een degelijke code uit te schrijven. Een jaar lijkt mij een haalbare tijdspanne. De code moet het functioneren van pastoraal verantwoordelijken in het onderwijs, de jeugdbeweging en de parochie duidelijk maken. In landen als Canada en Ierland bestaat zoiets al. We zullen die kennis en ervaring zeker kunnen gebruiken.” Tot slot kondigen de bisschoppen ook aan dat ze zich zullen buigen over de gezagsvormen die aanleiding kunnen geven tot het misbruik van kinderen. “We pleiten voor open structuren en een open leven. In een professionele omgeving met een mengeling van jong en oud, man en vrouw, gewijde en niet-gewijde maakt het machtsmisbruik van een geestelijke minder kans. Meer sociale openheid helpt ook. Geen gesloten burchten meer, maar gezonde samenwerking in een sociaal netwerk.”

Quote van de week

(Gelezen In Tertio Van 2 Juni 2010)
“Ik stap niet mee in doemdenken. Deze generatie zal het nog altijd beter hebben dan de vorige. Maar de welvaartssprongen worden natuurlijk kleiner, omdat de welvaart al zo groot is. De welvaart gaat zich wel verdiepen, maar niet meer puur materieel.”
Hoogleraar sociologie Bea Cantillon in De Morgen van 31 mei.

Provincie Vlaams-Brabant Dienst cultuur – Op een kier

45 monumenten in Vlaams-Brabant zetten hun deur 'Op een kier':
in het Dijleland met als thema: romaanse en gotische kerken

Opgestart in 2008, is het cultuurtoeristisch project 'Op een kier. Verborgen erfgoed in Vlaams-Brabant' nu aan zijn derde editie toe.
De twee vorige edities wisten heel wat belangstelling te wekken bij een sterk geïnteresseerd publiek. Dat men via dit initiatief nu ook toegang kreeg tot het interieur van een aantal monumenten, werd bijzonder gewaardeerd. De mogelijkheid daartoe bieden was - en blijft - overigens de doelstelling van 'Op een kier'.

Verspreid over de hele provincie Vlaams-Brabant zetten dit jaar 45 monumenten drie zondagen hun deur 'Op een kier' voor cultuurtoeristisch bezoek.
Samen met Bertem en Tervuren neemt nu ook Huldenberg deel aan dit project. Volgende monumenten kunnen op zondag 20 juni en 18 juli bezocht worden, telkens van 14 tot 18 uur: de kerken van Bertem, Duisburg, Huldenberg, Korbeek-Dijle, Leefdaal en Vossem. Ook de Sint-Veronakapel in Leefdaal en de O.-L.-Vrouw-ten-Puikapel in Neerijse kunnen bezocht worden.
Een hele waaier aan architectuurstijlen komt daarbij aan bod: eerst de romaanse, vanaf het midden van de 13de tot de 16de eeuw de gotische stijl, vervolgens barok, in de 18de eeuw classicisme om in de 19de eeuw  te eindigen met neostijlen.
Bij 'Op een kier' gaat uiteraard vooral de aandacht naar het interieur. Vaak zeer interessant. In Vossem en Duisburg werden enkele fragmenten van middeleeuwse muurschilderingen bewaard en in Korbeek-Dijle een altaarretabel van 1522. In Huldenberg ontdekt u in een dichtgemetseld portaal een mooi ensemble van laatgotisch beeldhouwwerk. Zoals u in enkele kerken zal vaststellen, had de contrareformatie vanaf het einde van de 16de eeuw de intrede van de barokkunst in meubilair en decoratie tot gevolg.

Landschapswandelingen
In het Dijleland kan u voor of na uw bezoek aan vier monumenten ook kennis maken met hun omgeving. U kan elke ‘Op een kier’-zondag deelnemen aan een landschapswandeling die begeleid wordt door een gids.
In Leefdaal ontdekt u zo de omgeving van het kasteelpark en de omgeving van de Sint-Veronakapel, in Korbeek-Dijle de oude dorpskern en de Ruwaalvallei en in Neerijse het natuurgebied ‘De Doode Bemde’.

Orgelconcerten
Vorige jaren kon men in enkele kerken reeds genieten van orgel- of koormuziek. Daardoor geïnspireerd, gaat 'Op een kier' dit jaar voluit de concerttoer op.
Zo kunt u op verschillende zondagen ook in de kerken van Bertem en Duisburg  gratis orgelconcerten bijwonen.

Een kleurrijke brochure geeft een overzicht van alle deelnemende monumenten in de hele provincie, waarbij elk gebouw bondig getypeerd wordt.
Is er in elk monument wel iemand aanwezig die een woordje toelichting kan geven aan de bezoekers, in heel wat monumenten worden op vaste uren ook rondleidingen gegeven. Waar dat het geval is, vindt u eveneens in de brochure onder de rubriek 'Extra-Rondleidingen'. Handig bij het uitstippelen van uw bezoekprogramma!

De brochure 'Op een kier' is gratis verkrijgbaar in de lokale diensten voor toerisme en bibliotheken in de provincie Vlaams-Brabant of raadpleegbaar en te downloaden of te bestellen op: http://mediatheek.vlaamsbrabant.be/cultuur (rubriek brochures en folders).
Meer info over 'Op een kier' en de orgelconcerten ook op: www.vlaamsbrabant.be/opeenkier

Een God, Drie Religies – Deel 8

Vandaag laten we Herman Frijlink verder aan het woord over het christendom
Het christendom is evenals het jodendom en de islam van oudsher een bron van bittere disputen op het scherp van de snede over wat nu wel en niet de ware leer zou zijn. Het verschil tussen orthodox en niet-orthodox is inherent aan de geschiedenis van de godsdiensten. De vroeg-christelijke kerkelijke gezagsdragers trachtten de voortdurende bedreiging van de eenheid te bezweren door middel van kerkelijke vergaderingen, synodes of concilies geheten. Op die manier legden ze vast welke boeken wel en niet in de Bijbel hoorden en legden ze de inhoud van het christelijke geloof vast door zich af te zetten tegen afwijkende denkbeelden van minderheden in de geloofsgemeenschap, daarmee niet zelden het vuur van de onvrede aanwakkerend.
In 732 stopten de christenen onder aanvoering van Karel Martel de uitbreiding van de islam in het Westen door de slag bij Poitiers te winnen. Daarna drongen ze de islam geleidelijk aan terug tot ze, in dit geval de christelijke Spaanse koningen, in 1492 het laatste moslimbolwerk Granada veroverden.
In het Oosten trachtten de christenen terrein te winnen door met behulp van zogenaamde kruistochten het Heilige Land en vooral Jeruzalem te veroveren.. Uiteindelijk lukte dat niet. Integendeel. De islam breidde zich uit over de Balkan door veroveringen van de Turken. Zij kwamen pas in 1529 tot stilstand voor de poorten van Wenen.
In de vroege middeleeuwen groeide het gezag van de kerk in Europa onstuitbaar, vaak ten koste van dat van de vorsten. De paus van Rome werd zo machtig dat hij in conflict kwam met de patriarch van Constantinopel, omdat deze het gezag van de Romeinse paus niet accepteerde. Dit leidde in 1054 tot een breuk in de christelijke geloofsgemeenschap, waarbij de oosters-orthodoxe kerk zich afscheidde. In het Westen ontstond daardoor de katholieke kerk.
In de volgende eeuwen bleven er in het Westen voortdurend bewegingen opduiken die zich verzetten tegen de leer van de kerk en het gezag van de paus, of het nu de Hussieten, de Albigenzen of de Katharen waren. De Katharen leven voort in het woord ketter. De katholieke kerk bestreed deze bewegingen te vuur en te zwaard. Dat verhinderde niet dat gelovigen bleven protesteren tegen misstanden in de kerk, zodat het in de 16de eeuw toch tot een scheuring kwam. Deze religieus-politieke revolutie staat bekend als de Reformatie en stond onder leiding van mensen als Maarten Luther en Johannes Calvijn.
De Reformatie en de bestrijding ervan door de katholieke kerk gingen gepaard met veel oorlog en ellende in heel Europa. Sindsdien is het christendom in het Westen gesplitst in het protestantisme en het katholicisme. Het protestantisme in het Westen heeft zich verder opgesplitst in steeds kleineren eenheden, hoewel de religieuze verschillen voor buitenstaanders klein en minimaal zijn of onbegrijpelijk. Daarnaast zijn er groeperingen die streven naar hereniging.
Het christendom heeft vorm gegeven aan de Westerse beschaving en heeft zich, met vredige en gewelddadige middelen, verspreid over de hele wereld.